Congres 2020

4 jaar na ons vorige congres, organiseert de Vlaamse Dienst Speelpleinwerk op 12 mei 2020 opnieuw een congres in Mechelen met als thema "speelpleinwerk is jeugdwerk". 

We brengen schepenen van jeugd, speelpleinverantwoordelijken, beleidsmakers en jongeren samen om antwoorden te formuleren op uitdagingen voor het speelpleinwerk. Op deze pagina zal je geregeld nieuwe info en oproepen zien verschijnen.


Op het programma

Het programma op 12 mei ziet er als volgt uit maar kan hier en daar nog wijzigen in opvolging van de Corona-maatregelen.

Wordt vervolgd...

9u30: onthaal in het Cultuurcentrum

10u: intro in plenum

10u45: keuzesessies

#Jeugdwerkwerkt (1A)

#Jeugdwerkwerkt vandaag en in de toekomst. Maar waarom werkt jeugdwerk eigenlijk? Het antwoord daarop geven we in de vorm van een DNA en missie van het jeugdwerk en 5 uitdagingen die samen de agenda voor de toekomst van jeugdwerk vormen.

In deze sessie zoeken we samen naar hoe het typisch DNA van de jeugdwerker en de (gedeelde) missie van jeugdwerk invulling krijgt, ook in het speelpleinwerk. Na deze workshop weet je dus perfect waarom nu eigenlijk #Jeugdwerkwerkt, of je zelf ook wat van dat jeugdwerk DNA in je lijf hebt zitten en hoe speelpleinwerk kan bijdragen aan de missie van het jeugdwerk. We geven je de nodige taal hiervoor, reflecteren samen en zoeken naar die typische voorbeelden uit het speelpleinwerk die zorgen dat #Jeugdwerkwerkt of #Speelpleinwerkwerkt.

Spreker: Timmy Boutsen van de Ambrassade.

Professionalisering in het (plaatselijk) jeugdwerk (1B)

Beroepskrachten in het (plaatselijk) jeugdwerk zijn zeldzaam en (relatief tot andere uitgaven) erg duur. Waar werken ze, wat doen ze, hoe evolueert hun aanwezigheid en vooral hun profiel (rol, functie)? Welke toekomst dient zich aan?

Spreker: Prof. Dr. Guy Redig van de VUB.

Verwachtingen van ouders (1C)

Speelpleinvrijwilligers zetten vakantie na vakantie hun beste beentje voor om kinderen op te vangen, te begeleiden, te animeren en te vormen. Maar wat met die ouders? Soms hebben wel eens het gevoel met ouders op een andere golflengte te zitten. Of misschien is er de schrik om dat telefoontje te plegen naar een boze ouder.

Denken we aan ouderbetrokkenheid, dan gaat het al snel over de vraag of en hoe we ouders inspraak moeten geven. Maar moet dat wel? Willen we dat ook? Hoe kunnen we best contact aangaan? Gaan we best op huisbezoek? 

In deze sessie gaan we in op de resultaten van de onderzoeken ‘Ouders en jeugdwerk: Zijn ouders tevreden? Wat verwachten ze van het speelplein (cf. kwaliteitsvereisten)? Hoe willen en kunnen ouders betrokken zijn bij het speelplein? We maken ook kennis met de tool die uit het onderzoek voortvloeide. ‘Meet the parents?!’ werd specifiek voor en met het jeugdwerk ontwikkeld en wil jeugdwerkingen en hun begeleiders in groep laten zoeken hoe contact en communicatie met ouders te verbeteren.

Spreker: Evelyn Morreel, onderzoekster bij de Odisee Hogeschool.

Het Europees charter voor lokaal jeugdwerk (1D)

Benieuwd naar wat kwaliteitsvol lokaal jeugdwerk overal in Europa verbindt? Ontdek dan samen met JINT het ‘Europese charter voor lokaal jeugdwerk’. 

In deze sessie zoomen we in op de uitgangspunten in het charter voor sterk lokaal jeugdwerk en kijken we hoe ze ook speelpleinwerkingen kunnen inspireren. 

Sprekers: Koen Lambert & Inez Adriaensen van Jint vzw.

De rollen van de speelpleinverantwoordelijke (1E)

In dit panelgesprek hebben we het over de verschillende rollen die een verantwoordelijke moet opnemen op het speelplein. We horen verwachtingen van een jongere, een verantwoordelijke zelf, een coach van speelpleinverantwoordelijken en een schepen van jeugd.

Sprekers: Hilde van der Poorten (Puurs-Sint-Amands), Pieterjan Beheydt (Avelgem) en Bruno Smet (Evergem) hebben al bevestigd.

Moderator: Filip Stallaert van Bataljong.

 

12u: vegetarische lunch en inspiratiemarkt

13u30: keuzesessies

 

Open jeugdwerk (2A)

Formaat vertaalde de Europese definitie van "Open Youth Work" naar Vlaanderen en reikt de hand uit om samen te werken.

Maar wat is Open jeugdwerk en wat kan dit voor speelpleinwerk betekenen?

Deze sessie bestaat uit twee delen.

Sprekers: Formaat.

Tieners van vandaag zijn de animatoren van morgen (2B)

Tieners, hoe zitten die eigenlijk ineen? In deze sessie pluizen we samen uit wat tieners tot tieners maakt, waarom het belangrijk is om ook hun onderlinge verschillen te zien, en hoe je daarop inspeelt als speelpleinwerking. Want betrokken tieners zijn later enthousiaste animatoren! 

Spreker: Johan Meire van Kind en Samenleving vzw.

Diversiteit in de ploeg (2C)

Animatorenploegen worden, net als de hele maatschappij, steeds diverser. Dit biedt kansen én ook heel wat uitdagingen. We bekijken hier hoe we die kansen ten volle kunnen benutten. Daarnaast staan we stil bij mogelijke drempels en hoe je om kan gaan met spanningen in de ploeg. En hoe zorg je voor een betere doorstroom van animator naar hoofdanimator?

Sprekers: Kris De Visscher van Demos vzw en Hannes Vanhee van Uit de marge vzw.

Druk op jongeren (2D)

Uit ons onderzoek blijkt dat jongeren wel wat druk ervaren op het speelplein. We gingen en gaan met hen in gesprek wat we daar kunnen aan doen.

Sprekers: Celien Goyvaerts, studente aan de VUB, speelplein Rotselaar.

Wie is de VDS in 2022-2025? (2E)

De VDS schrijft aan een nieuwe beleidsnota voor de periode 2022-2025. We horen graag hoe we verder aan de slag moeten met dit en andere thema's.

Het eerste deel focust zich op wie de VDS is in 2022-2025 en hoe we de nieuwe missie en visie in praktijk moeten omzetten.

Spreker: nog te bepalen.

 

14u45: keuzesessies

Open jeugdwerk (3A)

Formaat vertaalde de Europese definitie van "Open Youth Work" naar Vlaanderen en reikt de hand uit om samen te werken.

Maar wat is Open jeugdwerk en wat kan dit voor speelpleinwerk betekenen?

Deze sessie bestaat uit twee delen.

Sprekers: Formaat.

Een aantrekkelijk speelpleinbestuur (3B)

Het vinden van vrijwilligers voor het bestuur is voor veel particuliere speelpleinen een serieuze uitdaging. Van het organiseren van activiteiten tot het beheren van de financiën, extra handen zijn vaak meer dan welkom. Met deze toolbox ga je kijken naar wat je al doet en nog kan doen om vrijwilligers te vinden voor en te binden aan je bestuur. Zo heb je na afloop een vernieuwde kijk op je eigen aanpak als bestuur. En staan vrijwilligers te popelen om zich bij jullie aan te sluiten.

NUSO en de Vlaamse Dienst Speelpleinwerk werkten samen aan de training en toolkit. Dit is mogelijk dankzij subsidie van Erasmus+ en Jint.

Sprekers: Pleun Schaeffer van Jantje Beton/Nuso en Kobe Swennen van de VDS. 

Spelende kinderen en jongeren - een unieke combinatie (3C)

Jongeren stimuleren het spel van kinderen zoals enkel zij dat kunnen. Anders dan speelvriendjes, anders dan volwassenen. We ontdekken samen hoe ze dat doen en wat de kinderen daar zelf zo geweldig aan vinden. Beter, sterker, zotter? Een sessie met ruimte voor inzichten, erkenning, geloof en nuance. 

Ontdek de unieke meerwaarde die jongeren hebben in het spel van kinderen.

Spreker: Bart Straetman van De Speelmakers.

De reputatie van speelpleinwerk bij jongeren (3D)

Heeft jouw werking te kampen met het imago van een goedkope opvang voor kansarme kinderen? Lukt het je steeds moeilijker om animatoren te werven? En dat terwijl je een sterke speelpleinvisie hebt opgebouwd met enkele geëngageerde animatoren?

Dan is het de hoogste tijd om een tandje hoger te schakelen als het gaat over communicatie. Hoe zorg je ervoor dat je speelpeinwerking gezien wordt zoals jij wil? Met behulp van welke instrumenten krijg je de reputatie die je nastreeft.

Spreker: Ruben Desmidt, voormalig speelpleinverantwoordelijke in Torhout.

Wat doet de VDS in 2022-2025? (3E)

De VDS schrijft aan een nieuwe beleidsnota voor de periode 2022-2025. We horen graag hoe we verder aan de slag moeten met dit en andere thema's.

Het tweede deel focust zich op wat de VDS doet in 2022-2025 en welke dienstverlening we aanbieden.

Spreker: nog te bepalen.

 

16u: outro in plenum en receptie

17u: naar huis en aan de slag op jullie eigen speelplein



Over wie gaat het?

 

 

1990

1995

2000

2005

2010

2015


Aantal animatoren op het speelplein


13000

 

16000

 

16000

 

20000

 

22000

 
23260


Geattesteerde begeleiders

 

58%

 

51%

 

55%

 

56%

 

56%


57% 


Verhouding meisjes/jongens

 

 

60% 

 

63% 

 

67% 

 

62% 

 65% 

 

Vrijwillig of tegen onkostenvergoeding

 

 

 

 

Animator

72%

68,3%

Hoofdanimator

45%

38,4%


Evolutie leeftijd v/d begeleiders

 

 

 

< 17: 28%

17/18: 34%

> 18: 39%

 

< 17: 27%

17/18: 34%

> 18: 39%

 


< 17: 28%

17/18: 34%

> 18: 39%

 

 
< 17: 27%

17/18: 31%

> 18: 42%

1

In de zomer van 2020 voeren we een nieuw onderzoek uit. De resultaten worden gepubliceerd in onze vijfjaarlijkse speelpleinenquête.


Speelplein is een manier van leven

Attestering

Niet alleen op het speelplein engageren jongeren zich. Velen van hen volgen 50 uur cursus en doen stage. Om hun competenties aan te scherpen en hun ervaringen om te zetten in speelplezier voor kinderen op het speelplein. Dat verdient erkenning en daarom reikt de VDS hen met plezier een attest in het jeugdwerk uit. 

In 2019 haalden 6090 jongeren in heel Vlaanderen en Brussel hun attest. Da's 2,3% minder dan in 2018. Bij 5094 daarvan ging het om een attest animator, bij 731 om het attest hoofdanimator.

De VDS mocht in 2019 zo'n 1152 keer het attest animator uitreiken en 202 keer het attest hoofdanimator.


Beloning of vergoeding?

Jongeren willen graag een cent bijverdienen. Ze hebben een gsm, ze willen muziek downloaden, er zijn de hobby's of om gewoon eens de vrienden te trakteren.

Hoe kijken jongeren naar de (onkosten-)vergoeding die ze krijgen op het speelplein? Is geld de reden waarom ze vrijwilliger zijn?

In onze enquête antwoordden zo'n 500 jongeren op de vraag "Zie jij een onkostenvergoeding als compensatie voor gemaakte kosten (26%), beloning voor een engagement (71%) of als loon naar werk (3%)?"

 


Engageren jongeren zich minder?

 

Op 10 april verschenen artikels in de pers over een groot animatorentekort op de speelpleinen. Onze coördinator Bert Breugelmans, bracht in een artikel in De Morgen duidelijkheid en nuance in het debat. 

Ook dit onderwerp komt aan bod op ons congres.


1000x bedankt!

En of we hen dankbaar zijn!

Absoluut geen evidentie dat jongeren zich elke keer opnieuw "smijten" voor speelpleinwerk. Dat verdient ook appreciatie en erkenning.

De VDS doet dit onder andere door:

  • De dag van de animator.
  • Het uitreiken van (door de Vlaamse overheid erkende) attesten.
  • Een brief naar de ouders van deelnemers van cursussen.
  • Gadgets die de verbondenheid met speelpleinwerk stimuleren.
  • Acties en campagnes om het engagement van de jongeren in de verf te zetten.

Op welke manier zorgen jullie dat het college, ouders, partners... hun appreciatie kunnen tonen?

Laat het weten! 


Congres 2020 wordt verplaatst

Alle externe trefmomenten tot 1/6/2020, waaronder het congres, worden geschrapt of verplaatst omwille van COVID 19.

Er wordt gezocht naar een alternatieve datum (najaar 2020). Niemand hoeft zich uit te schrijven, we houden iedereen op de hoogte. Past de alternatieve datum nadien niet, kunnen deelnemers uiteraard annuleren.  


Praktisch

(nieuwe datum volgt)
Cultuurcentrum Mechelen

Minderbroedersgang 5, Mechelen
9u30 - 17u

Inschrijven kan tot (nieuwe datum volgt) (plaatsen zijn beperkt)
VDS-leden: 70 euro
Niet-leden: 90 euro


Onderzoek

Naar aanleiding van het congres deden we een jaar onderzoek met

3 studenten Silke (motieven), Celien (druk) en Danique (rol speelpleinverantwoordelijke) die een thesis of masterproef schrijven.

6 lokaal ondersteuners en een pak vrijwilligers die samen meer dan 500 speelpleinen bezochten.

10 interviews met experten (binnen en buiten het jeugdwerk) die hun advies gaven.

390 animatoren die een enquête invulden.

Talloze gesprekken, vergaderingen, denkoefeningen, filosofische babbels aan de toog en een stapel literatuur die we verwerkt hebben.

Bedankt daarvoor!

 


Een dag in het leven van

De jongeren op het speelplein, wie zijn en vooral wat doen ze...

Je ziet het hier.

Bekijk ook het filmpje van een dag in het leven van een animator op speelplein Takaro in Brussel.


Waarom komen jongeren naar het speelplein?

Ook een bevraging in 2019 bevestigt wat we al wisten: de belangrijkste motieven van jongeren om zich te engageren op het speelplein zijn:

  1. Waarde: menslievende en altruïstische redenen
  2. Begrip: opdoen van nieuwe kennis en vaardigheden
  3. Carrière: relevante vaardigheden opdoen ifv latere job

Uit diezelfde bevraging blijkt dat jongeren die meer doen dan van hen verwacht wordt (extra-role-gedrag), dit doen ifv groei en ontwikkeling van hun identiteit. 

Nu we dit weten, kunnen er op inspelen!


36 keer...

Elke nieuwe speelpleinverantwoordelijke krijgt een bezoek om hen te laten kennismaken met speelpleinwerk en (het aanbod van) de VDS. 

In 2018 waren dat 36 nieuwe mensen met veel energie en goesting maar dus ook 36 mensen die andere oorden hebben opgezocht.

We werken aan een nieuw profiel, een vacature en een nieuwe opleiding voor speelpleinverantwoordelijken. Binnenkort meer!


Jeugdwerk in Europa

De VDS mocht meewerken aan een Europees charter over lokaal jeugdwerk via "Europe goes local".

Op de conferentie in juni 2019 gaven we een workshop geven over "kadervorming". Onze collega-jeugdwerkers uit de andere landen waren onder de indruk. We onthouden:

  • Speelpleinwerk is uniek. In weinig andere landen bestaat iets dergelijks. Veelal is jeugdwerk gekoppeld aan educatie of welzijn.
  • Het attest animator wordt gezien als mooie vorm van erkenning voor het werk van jongeren.
  • Waar in andere landen vooral professionele jeugdwerkers aan de slag gaan, zijn ze onder de indruk dat wij verantwoordelijkheid en kansen geven aan jongeren.

Talent gezocht!

Inspelen op talenten van jongeren, is één van de vele tips die geven om een betere match te vinden tussen speelpleinen en de jongeren. Maar welke talenten?

In de DNA "Co-animator" maakten we een overzicht.


zij hebben iets te zeggen

Naar aanloop van het congres gingen we, niet alleen met een heleboel jongeren in gesprek, we trokken ook naar straffe mensen die over onze thema's interessante dingen te vertellen hebben.

Silke schreef een masterproef over de motieven van jongeren in het speelplein- en jeugdwerk.

We hadden een gesprek met Toon Moonen, docent aan de Universiteit Gent. Hij vertelt over de ervaringen en competenties die hij in het speelpleinwerk heeft opgedaan en op vandaag gebruikt in zijn job.

Sven Vanderrusten is verantwoordelijke van speelplein 't Foenske. Hij vertelt ons wat zijn job is en waarom dat het al zo lang en zo graag doet. 

Kris Vis van Demos vzw gaf een sessie over "participatie, identiteit en diversiteit van het jeugdwerk". 

Timmy Boutsen van de Ambrassade vertelde ons over het DNA en de kracht van jeugdwerk.

Professor Guy Redig van de VUB heeft het over de definitie van jeugdwerk, alsook over de waarde van jeugdwerk samen met zijn collega Filip Coussée. Hij schrijft ook nog aan een artikel over professionalisering in het jeugdwerk.

Tumult vzw schreef een visietekst over de kracht van jeugdwerk en nieuwkomers.

Vereniging.nl bracht een brochure uit over het vinden en binden van betrokken vrijwilligers.

In december verscheen onze PIT waarin we het hebben over de match tussen het engagement van jongeren en de verwachtingen van speelpleinwerk.

Mediaraven onderzocht in Apestaatjaren hoe men vrijwilligers kan engageren via sociale media.

CSI Flanders presenteerde op een slotconferentie (04/02/20) de resultaten van hun onderzoek over vrijwilligersmanagement.


Discussieer mee

Gebruik één van onze campagnebeelden om de discussie op gang te zetten op jouw speelplein, met jouw schepen of collega's. 


Waarom zetten jongeren zich in?

We vroegen animatoren om filmpjes te maken, alleen of met hun speelpleinvrienden, waaruit blijkt waarom ze zich inzetten en blijven inzetten voor de speelpleinwerking in hun buurt. Het filmpje dat de meeste 👍 op YouTube had,won een feestpakket t.w.v. €450 vanwege het MateriaalMagazijn.


Wat zeggen jongeren zelf?

Deze zomer bevroegen we meer dan 390 jongeren in het kader van ons Congres 2020. 

We peilden naar hun mening over uitdagingen, stress, appreciatie en de rol van de speelpleinverantwoordelijke. Bekijk hier de resultaten van de bevraging. 

Deze resultaten vormen meteen stof tot discussie op het congres.

Een plaats voor jongeren in de visie

In Leuven hebben jongeren een belangrijke plaats op het speelplein en in de speelpleinvisie. We lezen er deze interessante zinnen: 

  • Fouten maken is immers een deel van het leerproces.
  • Animatoren hebben voeling met hun speelplein en kiezen ervoor zelf mee te bouwen aan de identiteit er van.

De volledige tekst kan je hier lezen.

Zelf ook een visie(-tekst)? Stuur maar door naar .


Betrokkenheid aanspreken

Voor iedereen wat wils, heeft dit speelplein gedacht...

Door een variatie aan engagementen aan te bieden, spreken ze verschillende jongeren aan op verschillende interesses.

Elke engagement helpt het speelplein vooruit, elke jongere is een meerwaarde, hoe klein of groot het engagement is.

Van thuis uit, in een werkgroep, door de leefweek of met een eigen project? Alles kan. 

Taken zijn duidelijk en de kans op een succeservaring is groot.

Lees het hier.

Een betere match

De uitdaging voor elk speelplein is het vinden van een match tussen de jongeren en de verwachtingen van het speelplein. 

Wat als... het speelplein een winkel is en Jantje de klant is?

Is onze winkel "hip" genoeg om Jantje te laten binnen te komen? Informeren wat jongeren zullen doen, foto's hoe tof het is...?

Naar wat is Jantje op zoek? Vrienden, een centje bijverdienen, de voldoening om kinderen een leuke tijd te beleven, iets bijleren...?

Welk product kunnen we Jantje verkopen? Een toffe sfeer, 100 lachende kindergezichten, nieuwe vrienden, talenten leren kennen...?

Wat zou er voor zorgen dat Jantje terug komt? Nieuwe uitdagingen, hij mag zelf suggereren wat hij mag doen, hij mag het speelplein organiseren?


Snuif de sfeer op!

Bijna 150 speelpleinverantwoordelijken en partners uit de jeugdsector verzamelden op 23 februari 2016 voor het eerste Speelpleincongres uit de geschiedenis en sloten een pact voor sterk speelpleinwerk in de toekomst!