Een co-animator op je speelplein

• Bouwhoek bemannen
• Dansen
• Knutselen met de kinderen
• Kookactiviteiten begeleiden
• Go-carts: parcours uittekenen, kinderen laten afwisselen zodat iedereen de kans krijgt om te rijden, politieagent spelen …
• Snoezelen
• Meespelen met spontaan spelende kinderen 
• Strips lezen, verhalen voorlezen
• Waterspelletjes spelen
• Spelen met zand 
• Zwemmen
• Uitleenwinkel bemannen
• Meespelen in de speeltuin en een oogje in het zeil houden 
• Inschrijvingen beheren
• Onthaal van de ouders
• EHBO: kinderen verzorgen
• Spelen met kleuters 
• Spelen met lagere school kinderen
• Spelen met tieners
• Boterhammen en vieruurtje: helpen uitdelen, mee aan tafel zitten, erover waken dat ze worden opgegeten
• Kuisen en opruimen
• Materiaallokaal op orde houden
• Uitstappen mee begeleiden
• Toiletbezoek begeleiden
• Toneel spelen
• Verkleden
• Vergaderen: vertellen hoe de dag is geweest, volgende dagen plannen
• Voorbereiding activiteiten: ideeën geven, mee denken, materiaal klaarzetten 
• Ontspanning met animatoren 

Denk aan: opruimen, poetsen, helpen bij ongelukjes van kleuters, ... Kan je deze taken ook van een co-animator verwachten, ook al sluiten die niet aan bij diens talenten? 

Het antwoord is: ja! Die taken horen bij animator zijn en ook bij co-animator zijn. Maar waak erover dat deze taken niet de overhand nemen in het pakket van de co-animator. Werken vanuit talenten wil zeggen dat mensen energie krijgen uit wat ze doen. Dit af en toe afwisselen met dingen die mentale energie vragen is oké, zolang er een evenwicht is.  

In een eerste kennismaking kan je de co-animator al wat beter leren kennen: z'n talenten, maar ook z'n ondersteuningsnoden. Wat heeft de persoon nodig om zich goed te voelen op het plein? Wanneer heeft die het moeilijk? Hoe gaat die dat duidelijk maken? 

Je kan een rondleiding geven van het plein, zodat die al een beetje meer zicht krijgt op wat die allemaal kan verwachten. In een gesprek kan je al op zoek gaan naar wat een takenpakket op maat zou kunnen zijn (bv. obv de fotoreeks). 

Volgde de co-animator reeds cursus bij VDS? Dan kreeg die van ons een trajectboekje mee waarin die samen met de cursusbegeleider al goed heeft bijgehouden wat sterktes en uitdagingen zijn. 

• Maak gebruik van het trajectboekje als hulpmiddel om op een eenvoudige manier te reflecteren over hun dag.
• Door dit samen in te vullen is er een mogelijkheid om te zeggen wat iemand goed doet of extra informatie te geven over hoe ze zaken beter kunnen doen

Er zijn geen strikte voorwaarden verbonden aan de manier waarop deze stage plaatsvindt. Dat kan gewoon twee weken meedraaien zijn, maar ook bijvoorbeeld enkel halve dagen, bepaalde dagen in de week … Dit spreek je onderling af met je speelplein. De stage is helemaal op maat en dus geen standaard vijftig uur zoals bij het animatorattest vereist is.

Van animatoren wordt verwacht dat zij steeds de volledige week aanwezig zijn en alle bijkomstige verplichte momenten zoals voorbereidingsmomenten of opruimdagen. In het werken met co-animatoren is het aangewezen om met een aangepaste uurregeling te werken. Hierdoor is er meer ruimte en flexibiliteit voor de co-animator om sneller tot rust te komen.

Dit wil ook zeggen dat een CoAnimator geen KAVO-ID nodig heeft. Je hoeft hem dus ook niet te koppelen aan je speelplein als stageplaats.

• Wacht niet tot de co-animator naar jou stapt om in gesprek te gaan, maar plan vaste momentjes in. Niet alle Co-Animatoren zijn verbaal sterk. Ga op zoek naar methodieken die een gesprek kunnen ondersteunen. Zo creëer je een veilige omgeving waarin fouten maken mag en die ook bespreekbaar zijn. 

• Volg simpelweg de algemene feedbackregels. Deze vind je in onze infobundel voor stagebegeleiders. Besteed er wat extra aandacht aan en denk er op voorhand goed over na. Welke concrete voorbeelden haal je aan? Kan je die ook zichtbaar maken, bijvoorbeeld met foto’s? 

• Net zoals een stagiair animator de mogelijkheid krijgt tot een extra week stage als er nog veel werkpunten zijn, moet dat voor Co-Animatoren ook mogelijk zijn. Ga op zoek naar groeimogelijkheden. Jullie kunnen de inhoud van het takenpakket nog eens bekijken. Wat loopt wel goed? Kan de Co-Animator daar meer van doen?

• ‘Co-Animator’ zijn wil niet zeggen dat alles altijd ok is. Er zijn steeds duidelijke verwachtingen en als daar niet aan wordt voldaan, moet ook worden ingegrepen. Durf er ook eerlijk over spreken als de goeie match tussen speelplein en Co-Animator er niet blijkt te zijn. De samenwerking kan dan ook eindigen.

We spreken van een geslaagde stage als je als speelplein aan het einde van de stage met vertrouwen kan zeggen ‘deze Co-Animator zien we graag terug op ons speelplein’! 

Het traject van Co-Animator wordt (nog) niet erkend door de Vlaamse overheid. De Co-Animatoren krijgen aan het einde van hun traject dus geen Vlaams attest, maar een getuigschrift dat door de VDS wordt uitgereikt.

We vertrekken niet van acht competenties als streefdoel, maar we vertrekken vanuit de specifieke talenten. Dit maakt dat elk traject meer individueel is. Daarom is het getuigschrift ook gelinkt aan een speelplein. Dit houdt in dat het speelplein de talenten kent van de co-animator en een takenpakket op maat van deze talenten heeft opgemaakt.

Als de co-animator hierna graag ergens anders in het jeugdwerk wil werken, kan die het getuigschrift van de VDS gebruiken als uitnodiging voor die nieuwe plek om een takenpakket op maat te bespreken.

Bezorg na de laatste stageweek alle informatie die nodig is om het getuigschrift op te maken aan de medewerker toegankelijkheid via  ");

• één vast aanspreekpersoon waarbij de co-animator steeds terecht kan met vragen, bijvoorbeeld een hoofdanimator
• Deze persoon blijft idealiter de vertrouwenspersoon. Als er toch een wissel is, stelt de vertrekkende aanspreekpersoon de nieuwe voor aan co-animator. Zo kan een stuk van de vertrouwensband worden doorgegeven.
• De taak van deze vertrouwenspersoon moet zijn om alles voldoende duidelijk te krijgen en dit ook te houden voor de co-animator. 
• Het aanspreekpunt heeft een overzicht over de mogelijkheden en beperkingen van de co-animator en kan daardoor beter inschatten welk takenpakket gepast zou zijn.
• De animatoren en co-animatoren weten sneller bij wie ze terecht kunnen met vragen.
• Het aanspreekpunt heeft een duidelijk zicht over het leerproces dat de co-animator doorgemaakt heeft en kan op basis hiervan extra adviezen geven aan zowel de co-animator, de animatoren en de stuurgroep.

Laat de co-animator kennismaken met de rest van het team op een ontspannen moment (idealiter voor de eerste speelpleindag). Maak tijdens dit moment duidelijk: 

1. Wat de animatoren van de co-animator kunnen verwachten:

• wat de rol van de co-animator is/ zal zijn op het plein, zodat zowel de co-animator als de andere animatoren weten wat ze kunnen verwachten. Maak duidelijk dat de co-animator een andere rol heeft, maar wel één met een gelijkwaardige positie. 
• Benadruk de praktische winst voor het speelplein: een extra paar helpende handen, iemand die eindelijk goed is in orde houden in het materiaallokaal, een showbeest die zonder veel moeite de kinderen op de hand krijgt...
• Vermeld duidelijk wie het vaste aanspreekpunt zal zijn
• Herhaal voor teamleden die de briefing hebben gemist, zodat iedereen de nodige info mee krijgt.

2. Wat de co-animator van de anderen verwacht: 

• De co-animator is degene met de meeste ervaring met zijn of haar beperking. Door open te communiceren over wat de co-animator verwacht van de animatoren, is de verantwoordelijkheid van de animator tegenover de co-animator duidelijk. Andersom kunnen animatoren ook vragen stellen over hoe zij om kunnen gaan met de co-animator en zijn of haar beperkingen en mogelijkheden.

• Maak een visuele voorstelling van de concrete taken die de co-animator kan uitvoeren. Zo kan men bijvoorbeeld een bord maken met pictogrammen van alle taken die van de co-animator verwacht worden. Er kunnen op dit bord ook twee kolommen gemaakt worden, één kolom met taken die nog gedaan moeten worden en de andere kolom met taken die zijn afgewerkt. Zo kan de co-animator in één oogopslag zien wat hij of zij nog kan doen en de animatoren hebben direct een overzicht op welke taken de co-animator reeds heeft uitgevoerd
• Blijf dit takenpakket evalueren en bijsturen. Het is belangrijk om een evenwicht te vinden tussen taken waarbij de co-animator succeservaringen kan opdoen en waarbij de co-animator de kans krijgt om zaken bij te leren.
• VOORBEELD: Kevin kreeg voor zijn dagelijkse taken fiches met pictogrammen. Zo werd hij er bijvoorbeeld ’s morgens aan herinnerd om de zeilen van de tenten open te zetten en de go-carts na te kijken. Dit werkte beter dan gewoon zeggen ‘help mee opruimen’.

• Co-Animatoren maken deel uit van een animatorenploeg. Toch is het niet altijd vanzelfsprekend hen te betrekken bij het groepsgebeuren. Op veel speelpleinen gaat dat vanzelf maar voor sommige Co-Animatoren en sommige animatoren is dit een grotere uitdaging.
• Probeer één ploeg te maken van alle animatoren. Hoofdanimatoren die daarbij het goeie voorbeeld geven, zijn belangrijk.
• Co-Animatoren uitnodigen op alle animatorenactiviteiten, lijkt ons in wezen een goed principe. Maar we beseffen dat dit niet altijd evident of zelfs haalbaar is. Soms kan een uitstap of overnachting een te grote uitdaging vormen. Het is alleszins belangrijk hier afspraken rond te maken, samen met de Co-Animator en eventueel zijn ouders.

• Co-Animatoren verdienen een gelijke waardering als animatoren. Ze zetten zich even hard in voor het speelplein. Ze verdienen dus evenzeer een speelplein-T-shirt (en/ of andere speelpleingadgets) en een uitnodiging voor de slotbarbecue.
• Maar ook wat de vergoeding betreft, vinden we dat Co-Animatoren hetzelfde verdienen. De meeste speelpleinwerkingen werken met verschillende categorieën op basis van gevolgde vorming, attestering, ervaring … We raden dan aan om te kijken onder welke van deze categorieën de Co-Animator het beste past en navenant te vergoeden. 
• Bespreek de verwachtingen tegenover de co-animator en de vergoeding die de co-animator zal krijgen op voorhand goed uit binnen de stuurgroep. Op die manier wordt er een breder draagvlak gevormd voor deze beslissing waardoor dit ook minder tot frictie zal leiden.

• Dat je een Co-Animator in de ploeg hebt, moet zeker niet met toeters en bellen aangekondigd worden. Je kan het wel op verschillende manieren duidelijk maken.
• VOORBEELD: Op de fotomuur met alle animatoren van de week, geef je de Co-Animator zijn eigen plekje.
• VOORBEELD: Als je op de speelpleinwebsite een luikje over inclusie op het speelplein hebt, schrijf je ook een stukje over Co-Animatoren op het speelplein.
• Als er toch bedenkingen of vragen van ouders komen, leg het hen dan uit. De grootste bezorgdheid zal verantwoordelijkheid en veiligheid zijn. Maak duidelijk dat Co-Animatoren deel zijn van het team en daarom (net als stagiaires) nog geen eindverantwoordelijkheid dragen. Ze staan steeds samen met een andere animator. Je hoeft ook niet mee te gaan in een verhaal waarin Co-Animatoren als onvolwaardig worden bestempeld. Het kan ook zijn dat de Co-Animator net wel veel gevoel voor veiligheid heeft. Het feit dat je als speelplein op voorhand nadenkt over waar de Co-Animator zijn talenten het beste kan inzetten, wil ook zeggen dat de Co-Animator over het algemeen taken zal doen waar hij goed in is.