Een co-animator op je speelplein

Verwachtingen van elke co-animator

Er zijn twee criteria die voor alle co-animatoren in wording van belang zijn:

1. Motivatie om het traject te volgen

2. Basisveiligheid: wie een bedreiging vormt voor de fysieke en emotionele integriteit van kinderen, kan geen co-animator worden

Hoe verschilt een co-animator van een animator?

Een co-animator is een volwaardig lid van de animatorenploeg. Het statuut van co-animator staat naast dat van animator en hoofdanimator. Het is geen halve animator of opstapje naar animatorschap. ‘Co-Animator’ is geen opvangnet voor stagiair-animatoren die niet aan de verwachtingen zouden voldoen.

De co-animatoren voelen zelf de meerwaarde van hun rol in het jeugdwerk én zijn tegelijk een meerwaarde voor de organisatie. Het is een WIN-WIN-WIN: Voor het Speelplein, voor de animatoren én voor de co-animator zelf.

Een co-animator verschilt van een animator doordat die:

een duurzame ondersteuningsnood heeft; daarmee bedoelen we dat de jongere een beperking en bijhorende ondersteuningsnoden heeft die mettertijd niet zullen veranderen.
niet aan dezelfde verwachtingen hoeft te voldoen als tegenover een animator: Het takenpakket bevat minder verantwoordelijkheid dan het takenpakket van een animator.
Niet de standaard 50u stage moet doen: de co-animator kan een flexibeler stagetraject volgen (bv. met halve dagen, een aantal dagen per week, ...

Welke taken kan een co-animator opnemen?

Er is geen standaard takenpakket van een co-animator. Aan de hand van de talenten en noden van de co-animator krijgt de jongere een rol op maat

Tijdens een eerste kennismakingsgesprek kan je het hier verder over hebben: Wat zouden dingen kunnen zijn die de co-animator graag en goed doet op jouw specifieke speelplein?

Maak voor je eigen werking een lijstje van de meest voorkomende taken en activiteiten voor animatoren. Je kan gebruik maken van foto's van je speelplein die deze taken kunnen visualiseren. Of je kan ook gebruik maken van onze fotoreeks die je hier vindt.

Laat de co-animator aan de hand van deze foto's beslissen wat die wel of minder leuk vindt.

Uiteraard zijn er op het speelplein ook steeds taken (zoals bv. opruimen, poetsen, helpen bij accidentjes van kleuters, ...) die iedereen moet doen, soms zonder goesting. Ook al zijn die taken misschien niet altijd gebaseerd op diens talenten, kunnen die zeker ook behoren tot het takenpakket van een co-animator (zolang deze niet de overhand nemen en voldoende afgewisseld worden met taken die wel energie geven vanuit talenten). Keep it balanced!

Het is de max om Esteban aan het werk te zien op het speelplein. Hij is altijd erg enthousiast en de kinderen amuseren zich rot met hem. Hij neemt zijn verantwoordelijkheid ook serieus. Als het tijd is voor het vieruurtje, staat hij als eerste klaar om de drankjes uit te delen.

zet in op talent!

In deze brochure Co-animator (2017) lees je alles over talenten en hoe je er mee aan de slag kan op het speelplein bij al je animatoren!

word co-animator!

Ben je minstens 15 jaar oud en hou je van spelen op het speelplein en plezier maken met leeftijdsgenoten? Maar heb je omwille van je mentale beperking daar wat meer ondersteuning bij nodig? Dan is de cursus co-animator iets voor jou!

TAKENLIJST

Inspiratielijst taken

Bouwhoek bemannen
Dansen
Knutselen met de kinderen
Kookactiviteiten begeleiden
Go-carts: parcours uittekenen, kinderen laten afwisselen zodat iedereen de kans krijgt om te rijden, politieagent spelen …
Snoezelen
Meespelen met spontaan spelende kinderen
Strips lezen, verhalen voorlezen
Waterspelletjes spelen
Spelen met zand
Zwemmen
Uitleenwinkel bemannen
Meespelen in de speeltuin en een oogje in het zeil houden
Inschrijvingen beheren
Onthaal van de ouders
EHBO: kinderen verzorgen
Spelen met kleuters
Spelen met lagere school kinderen
Spelen met tieners
Boterhammen en vieruurtje: helpen uitdelen, mee aan tafel zitten, erover waken dat ze worden opgegeten
Kuisen en opruimen
Materiaallokaal op orde houden
Uitstappen mee begeleiden
Toiletbezoek begeleiden
Toneel spelen
Verkleden
Vergaderen: vertellen hoe de dag is geweest, volgende dagen plannen
Voorbereiding activiteiten: ideeën geven, mee denken, materiaal klaarzetten
Ontspanning met animatoren

Voorbeeld van een takenpakket op maat

Leermarge bij co-animatoren

Co-animatoren mogen zeker uitgedaagd worden in het opnemen van nieuwe verantwoordelijkheden. Hou hierbij wel rekening met het feit dat zij vaak meer tijd nodig hebben om iets bij te leren. Groei zal trager gaan dan bij andere nieuwe animatoren.

Wat je al kan, wat voor de hand liggend is, bevindt zich in de comfortzone. Als je geprikkeld wordt, een haalbare uitdaging ziet, maar wel wat moeite moet doen, kom je in de stretchzone. In deze zone leer je.

Je probeert een stap verder te zetten. Als je daarin te ver gaat, kom je in de paniekzone, je voelt stress en wil terug naar de comfortzone. Je grenzen zijn overschreden, het was geen prettige ervaring en je zal het niet nog eens proberen.

Co-Animatoren komen sneller in hun paniekzone. Pak nieuwe uitdagingen dus heel stapsgewijs aan en pols voldoende bij de Co-Animator of die nog in zijn comfort- of stretchzone zit. De Co-Animator zal dit niet altijd zelf aangeven. Heb dus ook oog voor andere signalen doorheen de dag.

VOORBEELD: Karlien speelt graag met kleuters en kan dat ook goed. Na een eerste week succesvol spelen bij de kleuters, werd haar voorgesteld om de volgende dag bij de zes- tot achtjarigen te staan. Dat heeft ze een tijdje geprobeerd, maar was niet zo comfortabel. De kinderen waren soms wat te gevat (of brutaal) tegen haar. Karlien was trots dat ze dit heeft geprobeerd, maar verkoos dan toch om terug naar de kleuters te gaan.

Ondersteunen van een co-animator

Stage ondersteuning

Trajectboekje co-animator

Volgde de co-animator reeds cursus bij VDS? Dan kreeg die van ons een trajectboekje mee waarin die samen met de cursusbegeleider al goed heeft bijgehouden wat sterktes en uitdagingen zijn. Dit kan je tijdens de stage verder invullen samen met de co-animator om nog beter zicht te krijgen op de talenten en groeikansen.

Flexibele stageperiode

Er zijn geen strikte voorwaarden verbonden aan de manier waarop deze stage plaatsvindt. Dat kan gewoon twee weken meedraaien zijn, maar ook bijvoorbeeld enkel halve dagen, bepaalde dagen in de week … Dit spreek je onderling af met je speelplein. De stage is helemaal op maat en dus geen standaard vijftig uur zoals bij het animatorattest vereist is.

Dit wil ook zeggen dat een CoAnimator geen KAVO-ID nodig heeft. Je hoeft hem dus ook niet te koppelen aan je speelplein als stageplaats.

Geslaagd?

We spreken van een geslaagde stage als je als speelplein aan het einde van de stage met vertrouwen kan zeggen ‘deze Co-Animator zien we graag terug op ons speelplein’!

Getuigschrift

Het traject van Co-Animator wordt (nog) niet erkend door de Vlaamse overheid. De Co-Animatoren krijgen aan het einde van hun traject dus geen Vlaams attest, maar een getuigschrift dat door de VDS wordt uitgereikt.

We vertrekken niet van acht competenties als streefdoel, maar we vertrekken vanuit de specifieke talenten. Dit maakt dat elk traject meer individueel is. Daarom is het getuigschrift ook gelinkt aan een speelplein. Dit houdt in dat het speelplein de talenten kent van de co-animator en een takenpakket op maat van deze talenten heeft opgemaakt.

Als de co-animator hierna graag ergens anders in het jeugdwerk wil werken, kan die het getuigschrift van de VDS gebruiken als uitnodiging voor die nieuwe plek om een takenpakket op maat te bespreken.

Tips and tricks in het ondersteunen van de co-animator

Zet in op een warm onthaal

Dit neemt angsten en onzekerheden weg bij zowel animatoren als co-animatoren
Ideaal zou zijn om dit te organiseren voor de eerste speelpleindag. Dit is laagdrempeliger dan midden in de stress om een speelpleindag op te starten.
Door kennis te maken in een meer ontspannen setting krijgen de animatoren een beeld van de co-animator en zijn beperkingen, waardoor ze ook beter kunnen inschatten wat ze wel en niet van de co-animator kunnen verwachten.
De co-animator weet wat er van hem/haar/hen verwacht wordt

Werk met één aanspreekpunt

één vast aanspreekpersoon waarbij de co-animator steeds terecht kan met vragen, bijvoorbeeld een hoofdanimator
Deze persoon blijft idealiteit de vertrouwenspersoon. Als er toch een wissel is, stelt de vertrekkende aanspreekpersoon de nieuwe voor aan co-animator. Zo kan een stuk van de vertrouwensband worden doorgegeven.
De taak van deze vertrouwenspersoon moet zijn om alles voldoende duidelijk te krijgen en dit ook te houden voor de co-animator.
Het aanspreekpunt heeft een overzicht over de mogelijkheden en beperkingen van de co-animator en kan daardoor beter inschatten welk takenpakket gepast zou zijn.
De animatoren en co-animatoren weten sneller bij wie ze terecht kunnen met vragen.
Het aanspreekpunt heeft een duidelijk zicht over het leerproces dat de co-animator doorgemaakt heeft en kan op basis hiervan extra adviezen geven aan zowel de co-animator, de animatoren en de stuurgroep.

Maak voldoende tijd voor tussentijse "babbeltjes"

wacht daarvoor niet tot de Co-Animator naar jou stapt. Plan momentjes in. Niet alle Co-Animatoren zijn verbaal sterk. Ga op zoek naar methoden die een gesprek kunnen ondersteunen. Zo creëer je een veilige omgeving waarin fouten maken mag en die ook bespreekbaar zijn.

Geef een duidelijke briefing aan de animatoren

Vaak is de Co-Animator al bij de ploeg gekend van toen die nog als kind naar het speelplein kwam. Dat maakt het makkelijker om uit te leggen dat die een aangepast takenpakket krijgt.
Het is echter sowieso belangrijk om alle andere animatoren te laten weten wie de Co-Animator is en wat zijn takenpakket inhoudt. Anders krijg je verwarring, foute verwachtingen en frustraties tot gevolg. Maak aan het hele team dus duidelijk dat de Co-Animator een andere rol heeft, maar wel één met een gelijkwaardige positie.
Benadruk de praktische winst voor het speelplein: een extra paar helpende handen, iemand die eindelijk goed is in orde houden in het materiaallokaal, een showbeest die zonder veel moeite de kinderen op de hand krijgt …
Bespreek jullie visie op kinderen met een beperking op het speelplein en probeer deze te verruimen naar de animatorenploeg. Waar staan we voor? Speelkansen voor iedereen, ook kinderen met een beperking? Is een kans voor jongeren om engagement op te nemen, deel uit te maken van een team, zich met leeftijdsgenoten uit de buurt te amuseren, te groeien dan ook niet belangrijk voor iedereen, ook jongeren met een beperking?
Vermeld in de briefing ook duidelijk wie het vaste aanspreekpunt is
Herhaling is hierbij ook een belangrijk sleutelwoord. Door herhaling krijgen de animatoren die vorige briefing gemist hebben toch ook de nodige info mee en wordt de informatie bij de animatoren die de briefing wel al hebben gehoord opgefrist.

Communiceer open

De co-animator is degene met de meeste ervaring met zijn of haar beperking. Door open te communiceren over wat de co-animator verwacht van de animatoren, is de verantwoordelijkheid van de animator tegenover de co-animator duidelijk. Andersom kunnen animatoren ook vragen stellen over hoe zij om kunnen gaan met de co-animator en zijn of haar beperkingen en mogelijkheden.

Durf feedback geven

Maak gebruik van het trajectboekje als hulpmiddel om op een eenvoudige manier te reflecteren over hun dag.
Door dit samen met het aanspreekpunt in te vullen is er een mogelijkheid om te zeggen wat iemand goed doet of extra informatie te geven over hoe ze zaken beter kunnen doen.
‘Co-Animator’ zijn wil niet zeggen dat alles altijd ok is. Er zijn steeds duidelijke verwachtingen en als daar niet aan wordt voldaan, moet ook worden ingegrepen.
Volg simpelweg de algemene feedbackregels. Deze vind je in onze infobundel voor stagebegeleiders. Besteed er wat extra aandacht aan en denk er op voorhand goed over na. Welke concrete voorbeelden haal je aan? Kan je die ook zichtbaar maken, bijvoorbeeld met foto’s?
Net zoals een stagiair animator de mogelijkheid krijgt tot een extra week stage als er nog veel werkpunten zijn, moet dat voor Co-Animatoren ook mogelijk zijn. Ga op zoek naar groeimogelijkheden. Jullie kunnen de inhoud van het takenpakket nog eens bekijken. Wat loopt wel goed? Kan de Co-Animator daar meer van doen? Durf er ook eerlijk over spreken als de goeie match tussen speelplein en Co-Animator er niet blijkt te zijn. De samenwerking kan dan ook eindigen.

Visualiseer de dagelijkse taken

Heb extra aandacht voor duidelijke praktische afspraken. Visuele ondersteuning kan hier bij helpen.
Maak een visuele voorstelling van de concrete taken die de co-animator kan uitvoeren. Zo kan men bijvoorbeeld een bord maken met pictogrammen van alle taken die van de co-animator verwacht worden. Er kunnen op dit bord ook twee kolommen gemaakt worden, één kolom met taken die nog gedaan moeten worden en de andere kolom met taken die zijn afgewerkt. Zo kan de co-animator in één oogopslag zien wat hij of zij nog kan doen en de animatoren hebben direct een overzicht op welke taken de co-animator reeds heeft uitgevoerd
Blijf dit takenpakket evalueren en bijsturen. Het is belangrijk om een evenwicht te vinden tussen taken waarbij de co-animator succeservaringen kan opdoen en waarbij de co-animator de kans krijgt om zaken bij te leren.
VOORBEELD: Kevin kreeg voor zijn dagelijkse taken fiches met pictogrammen. Zo werd hij er bijvoorbeeld ’s morgens aan herinnerd om de zeilen van de tenten open te zetten en de go-carts na te kijken. Dit werkte beter dan gewoon zeggen ‘help mee opruimen’.

Werk met een aangepaste en flexibele uurregeling

Van animatoren wordt verwacht dat zij steeds de volledige week aanwezig zijn en alle bijkomstige verplichte momenten zoals voorbereidingsmomenten of opruimdagen. In het werken met co-animatoren is het aangewezen om met een aangepaste uurregeling te werken. Hierdoor is er meer ruimte en flexibiliteit voor de co-animator om sneller tot rust te komen.

Doe aan teambuilding

Co-Animatoren maken deel uit van een animatorenploeg. Toch is het niet altijd vanzelfsprekend hen te betrekken bij het groepsgebeuren. Op veel speelpleinen gaat dat vanzelf maar voor sommige Co-Animatoren en sommige animatoren is dit een grotere uitdaging.
Probeer één ploeg te maken van alle animatoren. Hoofdanimatoren die daarbij het goeie voorbeeld geven, zijn belangrijk.
Co-Animatoren uitnodigen op alle animatorenactiviteiten, lijkt ons in wezen een goed principe. Maar we beseffen dat dit niet altijd evident of zelfs haalbaar is. Soms kan een uitstap of overnachting een te grote uitdaging vormen. Het is alleszins belangrijk hier afspraken rond te maken, samen met de Co-Animator en eventueel zijn ouders.

Denk na over waardering

Co-Animatoren verdienen een gelijke waardering als animatoren. Ze zetten zich even hard in voor het speelplein. Ze verdienen dus evenzeer een speelplein-T-shirt (en/ of andere speelpleingadgets) en een uitnodiging voor de slotbarbecue.
Maar ook wat de vergoeding betreft, vinden we dat Co-Animatoren hetzelfde verdienen. De meeste speelpleinwerkingen werken met verschillende categorieën op basis van gevolgde vorming, attestering, ervaring … We raden dan aan om te kijken onder welke van deze categorieën de Co-Animator het beste past en navenant te vergoeden.
Bespreek de verwachtingen tegenover de co-animator en de vergoeding die de co-animator zal krijgen op voorhand goed uit binnen de stuurgroep. Op die manier wordt er een breder draagvlak gevormd voor deze beslissing waardoor dit ook minder tot frictie zal leiden.

Maak het zichtbaar voor de buitenwereld

Dat je een Co-Animator in de ploeg hebt, moet zeker niet met toeters en bellen aangekondigd worden. Je kan het wel op verschillende manieren duidelijk maken.
VOORBEELD: Op de fotomuur met alle animatoren van de week, geef je de Co-Animator zijn eigen plekje.
VOORBEELD: Als je op de speelpleinwebsite een luikje over inclusie op het speelplein hebt, schrijf je ook een stukje over Co-Animatoren op het speelplein.
Als er toch bedenkingen of vragen van ouders komen, leg het hen dan uit. De grootste bezorgdheid zal verantwoordelijkheid en veiligheid zijn. Maak duidelijk dat Co-Animatoren deel zijn van het team en daarom (net als stagiaires) nog geen eindverantwoordelijkheid dragen. Ze staan steeds samen met een andere animator. Je hoeft ook niet mee te gaan in een verhaal waarin Co-Animatoren als onvolwaardig worden bestempeld. Het kan ook zijn dat de Co-Animator net wel veel gevoel voor veiligheid heeft. Het feit dat je als speelplein op voorhand nadenkt over waar de Co-Animator zijn talenten het beste kan inzetten, wil ook zeggen dat de Co-Animator over het algemeen taken zal doen waar hij goed in is.