Meertaligheid op het speelplein

Het speelplein is er voor alle kinderen. Omwille van de lage drempels trekt speelpleinwerk een divers publiek aan en zijn er kinderen die meerdere talen (min of meer) machtig zijn. Op deze manier ontstaat er een meertalige context. Het vergt extra aandacht om binnen deze context te gaan spelen.

Hoe kan je op het speelplein omgaan met meertalige kinderen? De sleutel ligt voor de VDS bij de interactie tussen begeleider en kinderen. Lees de visietekst ‘Taalspeler’ van de VDS en gebruik de concrete tools om met meertaligheid aan de slag te gaan!


Checklist evaluatie talige activiteiten

Evalueer omgevingsfactoren, de activiteit zelf en de interactie in de activiteit met deze handige checklist.


Talige activiteiten voorbereiden

10 tips bij de voorbereiding van een activiteit die interactie uitlokt.


Tips om in een activiteit op te letten

1. Speel zoveel mogelijk mee met de kinderen

Bied af en toe een “broekzakspelletje” aan tijdens het vrij spel. De kinderen leren zo nieuwe spelletjes die ze op een ander moment zelf kunnen beginnen spelen. Het is ook leuk verkleedkleren, gezelschapsspelen, een verhaal of iets anders. aan te bieden. Dit lokt spontaan talige interactie uit, samen met speelimpulsen waarop je kan inpikken.

2. Voelt iedereen zich goed en betrokken?

Let erop dat alle kinderen zich goed voelen en betrokken zijn bij de activiteit.

3. Maak kleine groepjes!

Laat de kinderen tijdens een knutselactiviteit, kookactiviteit, het vieruurtje of groepsactiviteit niet allemaal rond 1 grote tafel zitten, maar plaats de tafels en stoelen zo dat de kinderen in kleine groepjes zitten. De kinderen kunnen dan niet alleen met hun buur praten, maar met een hele groep kinderen. Ga zelf tussen de kinderen zitten om mee te praten. Dit kunnen heel interactieve momenten zijn.

4. Knoop gesprekjes aan

Grijp alle mogelijke momenten aan om gesprekjes met de kinderen aan te knopen. Tracht uit te vissen wat de kinderen interesseert, ga in op impulsen die de kinderen geven, breng zelf gespreksimpulsen allerhande aan.

5. Stel open vragen

Stel open vragen,  die de kinderen de mogelijkheid bieden om met meer dan 'ja' of 'nee' te antwoorden. Deze vragen komen voort uit interesse in het kind.

Voorbeeld:
Een kind komt binnen met een grote plakker op haar hand. Vraag wat er gebeurd is, of het pijn doet ... Een kind is aan het tekenen. Ga er even bij zitten en kijk naar wat hij tekent, stel er vragen over, vertel zelf iets over het onderwerp.

6. Doe al het mogelijk om te begrijpen

Bied het kind jouw interpretatie aan: 'Is het dat wat je bedoelt?'

7. Niet expliciet op taalfouten wijzen.

Wanneer een kind een taalfout maakt, bied je het kind taal aan waar het juiste taalgebruik in vervat zit, zonder het kind expliciet op zijn fout te wijzen.

Voorbeeld: 
“Ik heb dat nog nooit geëet”'.
Reactie: “'Heb jij dat echt nog nooit gegeten?”

“Ik heeft mijn drinken vergeten.
Reactie: “Ben jij je drinken vergeten? Dat is geen probleem, dan krijg je straks een glaasje water.”

8. Geef je speluitleg helder en gestructureerd

Een chaotische uitleg zorgt voor misverstanden. Geef je speluitleg in duidelijke stappen, met voorbeelden (demonstreren, voorwerpen tonen ...) en herhalingen. Zorg ervoor dat iedereen je goed kan zien en horen. Gebruik geen te ingewikkelde zinsconstructies of woorden.

9. Letten op de samenstelling van groepjes

Bij het indelen van de groepjes kan je af en toe letten op de taal die de kinderen spreken. Als je kinderen die als gemeenschappelijke taal enkel Nederlands hebben samen in een groepje zet, zullen zij sneller Nederlands spreken met elkaar dan wanneer je bijvoorbeeld allemaal Franstalige kinderen laat samen werken.

10. Geen opmerkingen over eigen taal

Maak geen opmerkingen over het gebruik van de eigen taal. Wanneer je wil dat de kinderen Nederlands praten, knoop dan een gesprekje met hen aan, laat hen nadenken over een opdracht die in het Nederlands geschreven is...

Het is een misverstand dat talige activiteiten per definitie uit taal-spelletjes bestaan.

Talige activiteiten

Zomerprikkels

In Zomerprikkels staan 10 losstaande, taalstimulerende activiteiten

  • kennismakingsactiviteiten
  • knutselactiviteiten
  • een groepsspel
  • drama-activiteiten
  • werken met een prentboek
  • uitstappen

Bij elke activiteit is een korte fiche voorzien met mogelijkheden op talig vlak, leeftijdscategorie, groepsindeling, benodigd materiaal, duur en benodigde ruimte.





Film 'Alaboemsasa?!'

Deze film is een handig hulpmiddel voor de uitwisseling van ideeën over meertaligheid en taalstimulering bij kinderen in de vrije tijd. Taalstimulering kan bijvoorbeeld aan bod komen in de volgende situaties, tijdens het spel en de speluitleg, tijdens vrije momenten en bij het contact met de ouders.

Download het vormingspakket (gratis):
met een handleiding, stellingen met vragen, voorbeelden van rollenspelen...


Pictorgrammen en visualisatie

Een wijsboekje


Voor kinderen en/of ouders die nog niet zo goed Nederlands spreken op jouw speelplein ontwikkelde de VDS een aanwijsboekje met foto's en pictogrammen om elkaar beter te begrijpen. Je kunt elkaar letterlijk tonen wat je bedoelt.

Meer nuttige links

Lezen

Specifiek voor speelpleinwerk

Horen, zien en spelen! (2010)

Verbeter het vakantiegevoel van kleuters op het speelplein.
Met deze DNA willen we het thuisgevoel van kleuters op het speelplein verhogen. Horen, zien en spelen licht enkele eilanden van de DNA Expeditie Kleuterson uit en zet interactie centraal. Door te werken aan de houding van de begeleiders, de speelkansen op het speelplein en een duidelijke structuur willen we het speelplezier en het vakantiegevoel voor kleuters verbeteren. 

Bestel deze brochure (€ 5,45 )

Taalspeler (2013)

Werk maken van meertaligheid op het speelplein
In deze DNA-brochure reiken we handvaten aan om van je speelpleinwerking een plek te maken waar kinderen graag zijn, ongeacht welke taal ze spreken of goed beheersen. Via interactie als sleutelconcept gebruiken we het Nederlands als speeltaal, waardoor kinderen zich thuis voelen en intens kunnen spelen.

Bestel deze brochure (€ 5,95 )

Visietekst 'taalspeler'

De VDS visie op omgaan met meertaligheid op het speelplein. De sleutel ligt voor de VDS bij de interactie tussen begeleider en kinderen. 



Andere nuttige links


Taalspelerbox

Het speelplein is er voor alle kinderen. Omwille van de lage drempels trekt speelpleinwerk een divers publiek aan en zijn er kinderen die meerdere talen (min of meer) machtig zijn. Op deze manier ontstaat er een meertalige context. Het vergt extra aandacht om binnen deze context te gaan spelen. Sinds 2014 is er de Taalspelerbox die je daarbij helpt. 

Bekijk de inhoud | Bestellen |


Taalspelerposter

6 tips op poster-formaat over meertaligheid. Ze zijn een visuele ondersteuning van een uitnodigende begeleiders-houding. Handig om op te hangen in het animatorenlokaal en je begeleiders er aan te blijven herinneren. 

Afdrukken

Vorming ter plaatse

Heeft jouw animatorenteam nood aan een vorming
rond meertaligheid op het speelplein?

Gedurende 2,5u dompelt de VDS, op jouw vraag, de ploeg onder in de wondere wereld in de wereld van Taalspeler met een speelse vorming. Ze ervaren wat het is om iemand niet te verstaan en zoeken zelf naar een goede houding en reacties. De taaltips vormen de basis van deze sessie.

Meer weten...  

Word Taalspeler-ambassadeur

Werkt je speelplein al met Taalspeler? Lees dan zeker de tips om taalspeler levendig te houden.

Met de inspiratiefiches kan je als echte taalspeler-ambassadeur aan de slag om de ploeg te inspireren.


Kinderen die géén Nederlands praten

Dankzij het laagdrempelig karakter van speelpleinwerk vinden ook nieuwkomers in het land er hun weg naartoe. Als ze nog niet zo lang in het land zijn, zullen ze weinig tot geen Nederlands praten. We geven een paar praktische tips zodat zij ook kunnen meegenieten van de speelkansen die je speelplein te bieden heeft.


Nog vragen?

Vragen over meertaligheid of op zoek naar ondersteuning?
Neem contact op met onze coördinator inclusie, .