Vergoedingen op het speelplein

Je kan jongeren op verschillende manieren gaan vergoeden.
Als vrijwilligers door middel van een onkostenvergoeding (≠ loon), betaald als jobstudent of via een contract tijdelijke tewerkstelling sociaal-culturele sector (= monitorenstatuut). Oudere medewerkers vanaf 1 januari 2018 binnen het nieuw statuut van de vrijetijdswerker.  

Vergoeding én hoge betrokkenheid van jongeren kunnen gecombineerd worden, maar dat moet een bewuste beleidskeuze zijn als incentive. Een hoger loon mag geen ‘oplossing’ zijn voor een dalend aantal animatoren of om meer van hen gedaan te krijgen. Alles begint met jeugdwerk én vrijwilligerswerk, waarbij een vergoeding één van de incentives kan zijn. Naast geld heeft het speelplein gelukkig veel andere en voor jongeren belangrijkere troeven om jongeren te motiveren, te betrekken, langer te houden... 


10 euro, een koekje en een cola per dag. Voor het geld sta ik hier niet!

70% staat vrijwillig op het speelplein

70% van de jongeren (+/-16.000) die vandaag op het speelplein staan zijn vrijwilligers. Zij staan gratis of krijgen een kleine onkostenvergoeding. Gewoon omdat ze het belangrijk vinden, omdat het plezant is en omdat ze er vrienden maken voor het leven. Dat zijn de topantwoorden wanneer we jongeren vragen waarom ze zich engageren. Heel wat gemeenten geloven echt in het werken met vrijwilligers en investeren in straffe omkadering. 


Vergoeding voor vrijwilligers

Loon ≠ terugbetaling onkosten

Volgens de letter van de wet mag je een vrijwilligersvergoeding niet als verloning beschouwen. Eigenlijk is de correcte naam niet vrijwilligersvergoeding, maar onkostenvergoeding. Een organisatie kan beslissen of ze onkosten die een vrijwilliger maakt vergoedt of niet. Ze moet je duidelijk laten weten of ze je kosten terugbetaalt en hoe. Deze kosten zijn belastingvrij zolang je de regels volgt.

2 manieren om 'onkosten' te vergoeden

Forfaitaire vergoedingen

Je ontvangt een vast bedrag, zonder bewijsstukken. In 2019 bedraagt de maximale onkostenvergoeding voor vrijwilligers maximum 34,71 euro per dag én een maximum van 1388,40 euro per jaar. 

Reële onkostenvergoedingen

Je krijgt enkel de kosten terug waarvoor je een bewijsstuk aflevert, zoals je treinticket, een kasbonnetje … Deze vorm wordt zelden gebruikt binnen speelpleinwerk vanwege de grote administratieve rompslomp.


Het is verboden de 2 systemen te combineren voor dezelfde vrijwilliger! Uitzondering: combinatie forfaitaire kostenvergoeding met terugbetaling reële vervoerskosten tot maximaal 2000 km per jaar.

In de praktijk

kijken we naar de vergoeding van vrijwilligers, zien we dat forfaitaire vrijwilligersvergoeding veruit het meest gebruikte systeem is. 

 

2010

2015

 

Vrijwilligers worden niet vergoed

16,2%

5%

 

Reële onkostenvergoeding

 

3,3%

10%

 

Forfaitaire onkostenvergoeding

 

80,5%

82%

 

Forfaitaire vergoeding + terugbetaling vervoer

 

/

3%


Verantwoordelijkheid van de vrijwilliger!

Ben je vrijwilliger in meerdere organisaties, dan is het jouw verantwoordelijkheid om in het oog te houden dat je op jaarbasis, als je alle onkostenvergoedingen en eventuele vervoerskosten optelt, niet over de wettelijke maximumbedragen wipt. Anders betaal je alsnog belastingen. Een organisatie is op haar beurt verplicht een lijst bij te houden met de uitgekeerde sommen per vrijwilliger en per dag


Gradaties in vergoedingen

Vanuit het idee om vrijwilligers te motiveren, meer te betrekken, langer te houden... werken heel wat speelpleinen met oplopende vergoedingen. Zo krijgen bv. animatoren zonder erkend attest een kleinere kostenvergoeding dan animatoren met attest. Hiermee stimuleert een speelplein jongeren om een erkende cursus te volgen. 

Hoe verantwoord je dat?

Gradaties in vergoedingen bij vrijwilligers op basis van attest, leeftijd, aantal jaren actief of verantwoordelijkheid... zijn volgens de vrijwilligerswet géén argumenten om vergoedingen te variëren. Strikt gezien laat de wet dit eigenlijk niet toe. Op basis van 'onkosten' moet je deze gradaties in vergoedingen kunnen verantwoorden, bv. op taakniveau). Als je organisatie dat kan, is er geen probleem.


Laat je nooit wijsmaken dat je een betaalde vrijwilliger bent. Betaalde vrijwilligers bestaan niet! Je kan wel een kostenvergoeding krijgen.

Betaald vakantiewerk

Naast vrijwilligers worden jongeren op het speelplein ook als jobstudent ingeschakeld of via het monitorenstatuut (= 25-dagenregel of een contract tijdelijke tewerkstelling sociaal-culturele sector). In dat geval spreken we van betaald vakantiewerk. 

Een gewaarborgd minimumloon

Studentenarbeid of monitorenstatuut (= 25-dagenregel of een contract tijdelijke tewerkstelling sociaal-culturele sector) zijn 2 voordelige tewerkstellingsmaatregelen die bovendien in een kalenderjaar achtereenvolgend cumuleerbaar zijn. Zo kun je iemand 25 dagen als animator inzetten volgens het monitorenstatuut, en vervolgens nog eens 475 uur als student.

Hoeveel een jongere minimaal verdient, hangt natuurlijk af van de duur van de overeenkomst en van de sector. Ook leeftijd speelt een rol. Een werkgever is verplicht een minimumloon te betalen. Minstens dezelfde loonvoorwaarden als andere werknemers in de organisatie die tot dezelfde categorie behoren:

  • Sectorbarema's: voor tewerkstelling op het speelplein wordt binnen een gemeente de loonvoorwaarden gerespecteerd zoals afgesproken door het paritair comité (PC329 - sociaal-culturele sector), bv. barema A3 (1.690 €/jaar). 
  • Algemeen minimumloon als tewerkstelling van minstens 1 maand

Alle info van beide statuten naast elkaar in één overzicht: voor wie, duur, contract, loon, RSZ, DIMONA...

 

Betaald vakantiewerk: hoeveel mag je maximaal verdienen

Wij geven de voorkeur aan het werken met vrijwilligers

De Vlaamse Dienst Speelpleinwerk (VDS) is niet tegen betaald vakantiewerk op het speelplein, maar vanuit de realiteit en onze eigen ervaring als vrijwilligersorganisatie geloven we sterk in de kracht en de voordelen van vrijwilligers. In tegenstelling tot speelpleinen met betaalde krachten stelt de VDS vast dat werkingen met in hoofdzaak vrijwilligers er beter in slagen meer verbondenheid te creëren, een grotere betrokkenheid waar te maken en een voorwaardelijk engagement te realiseren. Tijdens vakantieperiodes én tijdens het jaar. 

Als je als jobstudent of via het monitorenstatuut ingeschakeld wordt, dan geniet je van een aantal voordelen zoals verminderde sociale bijdragen, behoud van kinderbijslag, vrijstelling van eigen belastingen en geen verhoogde belastingen voor je ouders. Tenminste, als je binnen de wettelijke maxima blijft. Hierover vind je alle info op de site www.studentatwork.be en in de overzichtelijke infographic.


De arbeidswetgeving is onverkort van toepassing!

Ontvangen jouw (hoofd)animatoren een loon?
Dan is op jouw speelplein de arbeidswetgeving van toepassing. Die is er ter bescherming van de werknemer en bepaalt welke arbeid is toegelaten, op hoeveel rust je recht hebt, wanneer je wel en niet mag werken... Soms komt jeugdwerk en arbeidswetgeving met elkaar in conflict:

  • Het houden aan de arbeidstijd.
    Een speelpleindag duurt vaak langer dan 8u.
  • Middagpauzes zijn niet realistisch.
    We kunnen kinderen toch niet alleen laten?
  • Op zondag voorbereiden
  • Selectieprocedures, contracten... zorgen voor arbeidsperceptie
  • ...

In de infofiche 'arbeidswetgeving op het speelplein' reikt de VDS oplossingen aan voor deze conflicten en lees je wat er in de arbeidswetgeving staat.


EEN HOGER LOON MAG GEEN 'GOEDKOPE' OPLOSSING ZIJN VOOR EEN DALEND AANTAL ANIMATOREN OF OM MEER VAN HEN GEDAAN TE KRIJGEN. Er zijn betere manieren!

Onbelast bijverdienen tot €500 per maand niet voor speelpleinwerk!

Er was even sprake dat het nieuwe statuut 'onbelast bijverdienen' tot €500 per maand (max. €6.000/jaar) vanaf 1 januari 2018 ook voor speelpleinanimatoren zou gelden, maar de regering haalde dit uit het ontwerp op 20/06/2018.
Meer lezen ...

 

Kruis erover!

De Vlaamse Dienst Speelpleinwerk maakte naar aanleiding van het nieuwe statuut waarvan eerst sprake (= onbelast bijverdienen) een overzicht met alle statuten voor de speelpleinwerker. Maar dat voorstel is dus officieel van tafel!


Vrijwilligers of betaalde krachten maakt geen verschil in ondersteuning van jongeren

Of je nu werkt met vrijwilligers of jobstudenten. In de wijze waarop je met jongeren omgaat maakt dat géén verschil. De jongeren zelf veranderen niet. Of je diezelfde jongere nu een onkostenvergoeding geeft of als jobstudent betaald, het is en blijft dezelfde persoon met dezelfde talenten en werkpunten. Loon verandert daar niets aan. Je zal hen in beide statuten op dezelfde manier moeten ondersteunen en uitdagen. Meer dan een financiële waardering, blijft de fysieke en logistieke ondersteuning vanuit lokale besturen cruciaal om de eigen gemeentelijke speelpleinwerking en de particuliere werking te doen en blijven draaien.


Speelpleincijfers: verhouding vrijwilligers en tewerkgestelden

We zien dat gemeentelijke werkingen beduidend minder werken met énkel vrijwilligers. We zien veel mengvormen, waar in één ploeg de combinatie gemaakt wordt van vrijwilligers en tewerkstelling. Op particuliere speelpleinwerkingen zien we dat ruim één vijfde mengvormen gebruikt, maar dat de begeleiders veel vaker allemaal vrijwilligers zijn. 

 

Gemeentelijke 
werking

Particuliere 
werking

 

Ja, iedereen is vrijwilliger

13%

75%

 

Ja, een combinatie van vrijwilligers en tewerkstelling

 

65%

22%

 

Nee, iedereen is tewerkgesteld

 

22%

3%


Werk je met een gemengd systeem? 
Dan heeft de VDS voor jou een infofiche 'jobstudenten en vrijwilligers, een gemengd systeem' met info, tips & tricks. 


Als we dieper ingaan op de rol die de begeleiders hebben, zien we dat er een verschuiving is. Binnen de groep animatoren (die als voornaamste rol hebben om voor de kinderen speelkansen te voorzien) merken we dat er beduidend meer tewerkstelling is in vergelijking met 2010. Ook bij de groep hoofdanimatoren is dit zo. 

 

Vrijwilligers

Tewerkgestelden

 

2010

 

2015

 

2010

2015

 

Animatoren

72%

68%

28%

32%

 

Hoofdanimatoren

 

45%

38%

51%

59%

 

Verantwoordelijken

 

25%

18%

63%

73%


Uit de 5-jaarlijkse speelpleinenquête (2015) 

Wij geloven sterk in de kracht en de voordelen van het werken met vrijwilligers!


Loes Hermans, coördinator speelpleinwerking Wollebos (Turnhout)


Omschakelen: een doordachte keuze

Van vrijwilligers naar jobstudenten

De VDS merkt dat bepaalde gemeenten die geloven in vrijwilligerswerk er noodgedwongen aan denken om over te stappen op jobstudenten omdat ze omringd worden door gemeenten die resoluut (niet altijd vanwege de juiste insteek) voor jobstudenten kiezen. Gelukkig blijven de meeste jongeren wel actief, maar helaas minder weken. Naast een week vrijwilligerswerk op het 'eigen plein' kiezen ze voor de centen op een andere speelpleinwerking. Dat is jammer! In plaats van elkaar te beconcurreren zou één gezamenlijk beleid over de gemeentegrenzen voor alle partijen vaak beter werken. 

Van jobstudenten naar vrijwilligers

Het omgekeerde is gelukkig ook denkbaar. Er zijn heel wat steden en gemeenten (bv. Mechelen, Duffel, Halle...) die de afgelopen beleidsperiode jobstudenten voor speelpleinwerk aan de kant schoven en resoluut de kaart van vrijwilligers trokken. Niet vanwege bezuinigingen, maar omdat ze overtuigd zijn van de kracht van vrijwilligerswerk. De vrijgekomen middelen worden nu op een andere, meer duurzame manier geïnvesteerd in de werking: speelmateriaal, infrastructuur, extra halftijdse ter ondersteuning, animatorenbinding, slotfeest... Belangijk: werkingen die omschakelden vinden nog steeds voldoende begeleiding. Het vraagt echter wel wat meer inspanning.

Er is voldoende budget, dan is de keuze voor jobstudenten toch évident?


Kan je meer verwachten van een jobstudent dan van een vrijwilliger?


Animatoren leveren in in ruil voor méér animatoren op het speelplein

Het speelplein van Beersel groeit elk jaar. De jeugddienst wil dan ook graag extra animatoren aanstellen. Tegelijkertijd vonden ze 90euro/dag voor een animator te veel in vergelijking met de rest van het speelpleinwerk. Daarop legde ze een voorstel voor aan de stuurgroep die zelf ook al hadden aagegeven dat het best wat minder mocht zijn. Met de middelen die vrijkomen worden per week 2 animatoren extra aangesteld die de nieuwe functie ‘vliegende animator’ vervullen.

(28/11/2017 - Het Nieuwsblad)