Grensoverschrijdend gedrag

Een papa die belt met een klacht over kinderen die zijn dochter pesten, een Whatsapp-groep met bewerkte foto’s van een animator, een kind met blauwe plekken, twee meisjes die beginnen vechten op het speelplein, een animator die een oogje heeft op één van de tieners… Het zijn allemaal grensoverschrijdende situaties waar elke speelpleinwerking mee in contact komt. 

De Vlaamse Dienst Speelpleinwerk gelooft sterk dat intens spelen voor veel kinderen een verademing kan zijn. Het speelplein is een plek waar kinderen, maar ook animatoren, kunnen experimenteren in  een veilige omgeving. Een plek waar ze grenzen leren stellen en omgaan met de grenzen van anderen. Maar wat als die grenzen overschreden worden? Met andere woorden: wat als de integriteit van een kind of animator geschonden wordt?


Wanneer bepaald gedrag de grens van een ander overschrijdt, dan wordt ingrijpen belangrijk.

Integri-watte?

Ex-kinderrechtencommissaris Bruno Vanobbergen omschreef integriteit als volgt: “Integriteit gaat om het leren grenzen stellen én om het leren omgaan met grenzen, bepaald door anderen en door maatschappelijke normen en waarden.” 

6 vuistregels op het speelplein


Aanspreekpunt Integriteit (API)

Vanaf 2018 heeft elke jeugdorganisatie een Aanspreekpunten Integriteit (API), zo ook de Vlaamse Dienst Speelpleinwerk (VDS). De Vlaamse overheid vraagt immers aan alle organisaties die met kinderen en jongeren werken, om een zo'n aanspreekpunt aan te duiden, dit naar aanleiding van het Vlaams Actieplan Integriteit

Bij wie binnen de VDS kan je terecht?


Marjolein Mollet is binnen de VDS het Aanspreekpersoon Integriteit (API). Wie een vraag, opmerking, klacht of andere boodschap heeft in verband met (seksueel) grensoverschrijdend gedrag en lichamelijke en (seksuele) integriteit binnen de VDS of het speelpleinwerk kan rechtstreeks bij haar terecht. Zij luistert naar jouw vraag of verhaal en verwijst door wanneer nodig of verleent advies bij de mogelijke vervolgstappen.

Gezien de VDS veel belang hecht aan lokaal werken, is de vertrouwensband tussen de speelpleinen en onze lokale speelpleinondersteuners vaak veel groter. Het is dan ook logisch dat zij in de praktijk het eerste aanspreekpunt zullen zijn en in samenspraak met Marjolein het nodige doen. 

Signaal!


Tot hier en niet verder!


In maart 2019 staat ons magazine Pit. in het teken van integriteit: over signalen, basisregels, een bewijs van goed gedrag en zeden, geheimhoudings- en meldingsplicht en een poster waarmee je een reactieplan kan opstellen voor jouw speelplein. Als koepel willen samen met de speelpleinen werken aan een open speelpleincultuur waar kinderen zich thuis voelen en waar animatoren makkelijk aanspreekbaar zijn. 


Mogen we nog 'verkrachtertje' spelen?

 

De kuskesdans doen met kleuters, vleeshoop met de tieners of ‘verkrachtertje’ met de animatoren… mag dat nog?  Bij de Vlaamse Dienst Speelpleinwerk stellen we speelplezier voorop, ook in deze discussie. Het kan niet de bedoeling zijn dat deze spelletjes niet meer gespeeld mogen worden. Ze brachten duizenden kinderen al vele uren speelplezier.

Het belangrijkste is dat de spelen zowel emotioneel als fysiek veilig zijn voor de kinderen. Het gaat om onschuldige spelletjes en we moeten het taalgebruik bij sommige spelletjes niet dramatiseren. Een taalgebruik als ‘verkrachtertje’ past echter niet binnen de omgangsvorm tussen kinderen en animatoren of animatoren onderling, ook al was het ooit grappig bedoeld. We willen speelpleinanimatoren dan ook aanmoedigen om de spelletjes te blijven spelen, maar een fijngevoeligere naam te kiezen.'

Gebruik je gezond verstand en maak het thema bespreekbaar.

 


Partners met expertise

What's in a name!

Geheimhoudingsplicht

Als jeugdwerker heb je geen beroepsgeheim, maar wel geheimhoudingsplicht. Dit wil zeggen dat je de vertrouwelijke informatie niet moedwillig misbruikt of doorgeeft aan derden. Geef enkel de noodzakelijke informatie door aan de verantwoordelijke of de betrokkenen. Wie de geheimhoudingsplicht schendt, kan in uiterste geval strafrechtelijk veroordeeld worden.

 

Meldingsplicht

Dit is een plicht van elke burger. Als blijkt dat je vermoeden groot genoeg is om aan te nemen dat kind of jongere onrecht wordt aangedaan of in nood verkeerd, heb je als burger de plicht om dit door te geven. Als je getuige bent van een misdrijf, moet je dat melden. Als je dat niet doet, pleeg je schuldig verzuim. Je hoeft niet meteen de politie op te bellen, maar je moet wel kunnen aantonen dat je er alles aan gedaan hebt om de persoon in nood te helpen, door zélf hulp te bieden of door de hulp van anderen in te schakelen.


Op maat van speelpleinwerk

  • Het spel (N)iets mis mee helpt je op basis van 6 criteria inschatten of gedrag (on)gepast is. Het materiaal is gebaseerd op het Sensoa Vlaggensysteem en bestaat uit concrete situaties, een wegwijzer bij een kwaliteits-, preventie- en reactiebeleid over seksualiteit, basisinformatie over ondersteunende instanties en een actieplan over omgaan met een vermoeden, melding of onthulling van grensoverschrijdend gedrag of seksueel misbruik. Je kan het spel bij de VDS ontlenen. 

WIEWOE WIEWOE... DAAR IS DE NOODBOX

De Noodbox grensoverschrijdend gedrad is een handig invulbare PDF waarmee je op voorhand nadenkt over mogelijke crisissen op het speelplein, aangepast aan jouw specifieke situatie en aangevuld met tips, telnrs... Enkel voor leden beschikbaar.


Kattenkwaad ≠ grensover-schrijdend gedrag

Verwar storend gedrag en kattenkwaad niet steeds met grensoverschrijdend gedrag. Kinderen halen wel eens dingen uit. Kattenkwaad hoort erbij! Grijp in wanneer gedrag de grens van een ander overschrijdt.

Wist je dat...

  • ... je op www.speelplein.net/toegankelijkheid een deontologische code voor het jeugdwerk vindt, die je helpt beslissen of je al dan niet gevoelige informatie deelt.

  • .... elke speelpleinwerking wettelijk verplicht is (bv. via de informatienota of vrijwilligersovereenkomst) haar animatoren in te lichten over de meldings- en geheimhoudingsplicht. Zo weet elke animator wat van hem verwacht wordt. Hier kan je alvast ter inspiratie de informatienota van de VDS voor zijn vrijwilligers bekijken.