30 jan 2026

Jong engagement (h)erkennen?!

Jongeren engageren zich op heel uiteenlopende manieren in het jeugdwerk: als vrijwilliger, jobstudent, co-animator of via informele initiatieven. Dat engagement is van grote waarde voor henzelf én voor de samenleving. Toch staat het steeds meer onder druk.

Met dit advies vraagt de Vlaamse Jeugdraad om jong engagement breder te erkennen, beter te ondersteunen en toekomstgericht te versterken. 

Het jeugdwerk waar langdurig en intensief engagement (nog) vaak de norm is, staat voor grote uitdagingen. Zeker voor werkingen die draaien op onbezoldigd engagement.

Jaar na jaar wordt het moeilijker om jongeren langdurig en consequent te betrekken in klassieke structuren. Niet omdat ze minder willen, maar omdat de context verandert.

Om écht in te spelen op de veranderende noden van jongeren, is meer nodig dan de flexibiliteit en het enthousiasme van het jeugdwerk zelf. We hebben nood aan formele erkenning van jongerenengagement, aan correcte en actuele kennis, aan een genuanceerd beeld in de samenleving én aan een gedeelde, gedragen houding binnen de sector.  

De Vlaamse Jeugdraad?!

De Vlaamse Jeugdraad is de officiële adviesraad van de Vlaamse regering. Ze liggen wakker van wat leeft onder kinderen, jongeren en het jeugdwerk. En doen er alles aan om die thema’s op de agenda van beleidsmakers te zetten. 
Meer info...  


Engagement is niet verdwenen. Het past gewoon niet meer in oude hokjes.

"Niet voor het geld, wel voor de leute!", een titel die we in 2009 nog toekende aan een brochure over waarom jongeren animator worden, is vandaag achterhaald.

Plezier, verbondenheid, erkenning... blijven de kern van jeugdwerk, maar de verwachtingen van jongeren zijn veranderd.

Bezoldigd engagement maakt het daarom niet minderwaardig, minder intrinsiek of minder jeugdwerk. In de eerste plaats moeten we élk engagement dat jongeren opnemen binnen het jeugdwerk, in hun vrije tijd, waarderen. Ongeacht het statuut. Deze bredere benadering sluit aan bij de realiteit van vandaag, of we dat nu willen of niet.

Engagement is niet verdwenen. Het past gewoon niet meer in oude hokjes. 


Het advies



Als VDS zetelden we in de beleidswerkgroep Jong engagement van De Ambrassade. Samen met andere collega's uit het werkveld hebben we twee jaar gewerkt aan dit uitgebreid advies. 

Zelf hebben we heel hard gehamerd op de verwoording van de term 'jong engagement. Het gaat hier niet enkel om vrijwillig, onbezoldigd engagement,... Ons jeugdwerk is maar zo rijk door de rijkheid aan alle soorten engagement.  Jong engagement dus! 

Download het advies of lees het hier volledig. 


De VDS verdedigt jouw stem

De Vlaamse Dienst Speelpleinwerk komt op bovenlokaal niveau op voor de belangen van het spelende kind en het speelpleinwerk als unieke jeugdwerkvorm. In diverse werkgroepen en adviesraden worden we gewaardeerd voor onze sterke visie op spelen en brede kennis van het jeugdwerk.  
Meer info...  

De innovatieve kracht van het jeugdwerk wordt door het beleid vaak geprezen, maar om die kracht te realiseren zijn mensen en middelen nodig. Zonder toekomstgericht beleid blijft engagement binnen het jeugdwerk vooral haalbaar voor jongeren met bepaalde privileges.

- Vlaamse Jeugdraad 



De hoofdadviezen   

  • Houd het maatschappelijk debat over engagement breder dan louter intrinsieke en extrinsieke motivatie 
  • Voer het gesprek met jeugdwerk over de hedendaagse vrijwilligers zonder taboes voor moeilijke kwesties. Werk toe naar beleid, maatregelen en incentives. 
  • Voer, samen met andere relevantie sectoren, steunpunten en de overheid, een genuanceerd gesprek over de onkostenvergoeding van vrijwilligers. 
  • Bewaar de balans tussen bezoldigd en onbezoldigd jeugdwerk. 
  • Betrek vanaf het begin jeugdwerkpartners in komend onderzoek over de valkuien en het draagvlag van 'erkenning van verworven competentie'-tools en -procedures 
  • Onderzoek alternatieven voor EVC-tools en -procedures. Erken het leerpotentieel van het jeugdwerk, zonder dat tot een certificaat te herleiden 
  • Besef de impact van de beperkte vrije tijd en geef meer ruimte om engagement op te nemen. 
  • Betrek het jeugdwerk bij administratieve aanpassingen. 
  • Het lokaal bestuur moet zich inzetten om de engagementsmogelijkheden in hun lokale jeugdwerkaanbod mee in de kijker te zetten. 
  • De media moeten bewust omgaan met hun impact op de perceptie van het jeugdwerk 
  • Het jeugdwerk moet inzetten op kwalitatieve media-aanwezigheid. 
  • Zet in op een warm lokaal jeugdwerkklimaat 
  • Respecteer de eigenheid én grenden van (onbezoldigde) jeugdwerkers en vermijd om hen (impliciete) bijkomende rollen of verwachtingen op te leggen. 
  • Onderzoek de kwantitatieve economische impact van het jeugdwerk, zonder er bestaansrecht aan te verbinden 
  • Zet in op intersectoraal onderzoek dat de engagementen in het jeugdwerk vooruithelpt. 
  • Bied beleidsmatige witruime aan om experimenteel om te gaan met de structuren van het jeugdwerk en jong engagement. 
  • Erken het belang van informeel engagement en luister naar de stemmen van diegene die dat engagement opnemen. 
  • Zet in op lokale (informele) initiatieven met minimale administratieve druk. 
  • Investeer in maatschappelijke kruispunten als hefboom om de instapdrempel tot engagement te verlagen. 
  • Maar van co-animator een evenwaardige rol in het jeugdwerk. Maar bewaak de unieke positie ervan.