22 jan 2026

Hoe houden we speelpleinverantwoordelijken langer én gemotiveerd op hun stoel?

Rond deze vraag verzamelden we eind 2025 een 5-tal verantwoordelijken. Aan de hand van cijfers maakten we een analyse en zochten we via verschillende paramaters naar aanbevelingen voor (lokale) besturen, de Vlaamse Dienst Speelpleinwerk en verantwoordelijken zelf. We nemen jullie mee in de opbouw en de uitkomst van de dag.

Profiel van de ploegbaas

Op zoek naar inhoud voor een vacature speelplein-verantwoordelijke? Benieuwd welke rollen de VDS definieert voor de rol als 'ploegbaas'... bekijk het profiel van de speelplein-verantwoordelijk op pagina rond 'Selectie'

Speelpleinverantwoordelijken in speelpleinland...

De VDS verzamelt cijfers via de ingevulde speelpleinprofielen op deze website. Op basis van die gegevens kunnen we enkele zaken opmerken als we bekijken hoe lang een speelpleinverantwoordelijke op de stoel zit.

Er zijn vooral heel veel nieuwe mensen die starten op de job van speelpleinverantwoordelijke. Het aantal speelpleinverantwoordelijken dat 1 of 2 jaar op de stoel zit, is duidelijk de grootste groep.
Als we op zoek gaan naar of die nieuwtjes dan ook in even grote getallen blijven zitten op hun stoel, dan merken we dat er uitval is na 2 jaar. Tussen 3 en 6 jaar merken we dan weer minder grote verschillen. We zouden kunnen besluiten dat, eens de speelpleinverantwoordelijke de 3 jaar haalt, die wel even blijft op de job.
Er zijn ook enkele strijders die langer op hun stoel blijven zitten, in bepaalde regios/gemeentes zie je enkele zeer ervaren mensen met enthousiasme in hun job.
En dan zijn er de ultieme speelpleinbazen, zij die langer dan 10 jaar op hun stoel zitten. We zijn héél blij te merken dat deze profielen nog steeds bestaan in 2025. Die jarenlange ervaring brengt ongetwijfeld heel veel kennis met zich mee rond het speelplein en hun specifieke werking.

We vroegen ons af of er een verschil op te merken valt in de anciënniteit tussen speelpleinverantwoordelijken die op gemeentelijke werkingen aan de slag gaan of zij die het in hun vrije tijd op particuliere werkingen opnemen.

De verschillen daar zijn niet ver uiteenlopend.

We zouden daaruit kunnen besluiten dat het soort werking niet uitmaakt bij het enthousiasme voor de job.

Kunnen we dan verschillen opmerken tussen bepaalde regio's?
Ook daar zien we dat de ancieniteit van speelpleinverantwoordelijken ongeveer hetzelfde verloop kent, over de regio's heen én over het soort werkingen heen.

Hier en daar zie je wat regio-specifieke uitschieters; maar te weinig om hier echt mee aan de slag te gaan.

Aanbevelingen!

Maar wat (de)motiveert een speelpleinverantwoordelijke dan?

Heel wat aspecten hebben effect op de motivatie van speelpleinverantwoordelijken. Die factoren liggen zowel intern als extern.

De job van een speelpleinverantwoordelijke is heel divers en vraagt dan ook voor verschillende soorten aanpak, doelgroepen, communicatiestijlen, terwerkstellingen,...

Uit de gesprekken halen wij enkele tips en aanbevelingen voor elk van de groepen waarmee speelpleinverantwoordelijken in aanraking komen.

Voor lokale besturen

Meer erkenning en waardering voor de job

Speelpleinverantwoordelijke zijn, dat is werken binnen het kader van het jeugdwerk in een vaak gemeentelijke context. Het is een uniek soort profiel met een unieke uitvoering en diversiteit in taken. Deze functie is niet zomaar te vergelijken met een baliemedewerker van de sociale dienst, iemand op de technische dienst of een medewerker van de sportdienst...
Lokale besturen (zowel politiek als diensthoofden of leden van het MAT en/of andere collega's) kennen te weinig de realiteit van het speelpleinwerk en wat de job allemaal inhoudt; van netwerker, tot ploegbaas, tot jeugdwerker,...
Hoewel we merken dat speelpleinverantwoordelijke een job is voor vaak jonge mensen, ligt er enorm veel kracht in iemand die al jaren op zijn stoel zit. Beide profielen moeten de kans krijgen om - naar eigen kennis en talenten- te kunnen handelen
De verschillende talenten, jobinhouden, werkritmes, flexibiliteit,... dat de job met zich meebrengt moet beter weerspiegeld worden in de verloningsschaal.
Een schepen van jeugd, mét mandaat, aan een politieke tafel hebben kan ongelooflijk veel impact hebben op een speelplein. Ook dat politiek mandaat moet erkenning krijgen en naar waarde geschat worden.
Zorg voor de juiste mens op de juiste plek: ga aan de slag met het juiste profiel voor een speelpleinverantwoordelijke. Wat is de jobinhoud, wat zijn de taken en verwachtingen en welk profiel zoek je dan?

Meer erkenning voor de waarde en impact van speelpleinwerk

Een speeplein draaiende houden is niet "zomaar wat spelen". Speelpleinwerk heeft een enorme impact op de levens van kinderen en hun gezinnen. Het zorgt niet alleen voor fijne speelkansen, maar zorgt ook voor extra dienstverlening binnen het opvangverhaal.
Een lokaal bestuur dat achter het speelplein, haar ploeg en haar verantwoordelijke staat én dit toont, zorgt voor een grotere gedragenheid.
Fier zijn op speelpleinwerk, of het nu gemeentelijk wordt georganiseerd of door een particuliere speelpleinverantwoordelijke (mee) wordt getrokken is enorm belangrijk.
Erken de eigenheid van speelplein en de draagkracht van een ploeg. Speelpleinwerk is jeugdwerk, het wordt uitgevoerd door jonge mensen die kansen zien en fouten maken. Een lokaal bestuur dat het DNA van zo'n ploeg kent, de bekommernissen waarmee ze zitten en de draagkracht die ze hebben kan politieke/praktische keuzes beter afstemmen, afweren en/of gedragen doorvoeren: denk aan uitbreiding openingsuren, prijsbeleid, infrastructuur, verloningssystemen,...

Meer tijd en ruimte voor de job

Zorg voor meer beweegruimte om bezig te zijn met wat echt telt: spelen en speelkansen tijdens de vakantie. Verlaag zoveel mogelijk de regellast voor werkingen. Ondersteun waar nodig.
Een werking evolueert mee met de tijd, de noden vanuit gezinnen en de goesting van een ploeg. Ook een speelpleinverantwoordelijke moet mee kunnen bewegen met die realiteit. Het ene jaar is er ruimte voor vernieuwing en het andere jaar ligt de focus op behoud. Die flexibiliteit is nodig.
Werken met jongeren vraagt tijd, energie en moeite. Gun een speelpleinverantwoordelijke tijd om te investeren in de ploeg. Dat houdt ook in dat zij aanwezig moeten kunnen zijn op ploegmomenten, vormingsweekendjes, kerstfeestjes, coachingmomenten,...
Investeer in de speelpleinverantwoordelijke: zorg voor opleidingskansen, uitwisselkansen met collega's binnen de gemeente of speelpleinverantwoordelijken van andere (omliggende) steden/gemeenten, tijd om te experimenteren en nieuwe zaken uit te denken,...

Meer tijd en ruimte voor de mens achter de speelpleinverantwoordelijke

Lange intense zomerdagen lijken een evidentie binnen deze functie. Maar compensatie is minstens even belangrijk. Zorg voor een flexibel systeem waardoor speelpleinverantwoordelijken op de juiste momenten aanwezig kunnen zijn en op voldoende momenten rust kunnen nemen.
Zorg voor back-up. Speelpleinverantwoordelijken zijn spilfiguren in een werking. Indien deze uitvallen door ziekte of vakantie, dient er voldoende opvolging te zijn om een werking te ondersteunen.

Voor speelpleinbesturen

Meer erkenning en waardering voor de job

Een speelpleinverantwoordelijke is duizend-en-een zaken voor het speelplein; het is de netwerker, de ploegbaas, de jeugdwerker, het aanspreekpunt, de coach, diegene die naar de winkel gaat, de link tussen de ploeg en de gemeente, de financieel verantwoordelijke,... Erkennen van die diversiteit en de gigantische impact dat zij op de werking hebben is enorm belangrijk.
Hoewel we merken dat speelpleinverantwoordelijke een job is voor vaak jonge mensen, ligt er enorm veel kracht in iemand die al jaren op zijn stoel zit. Beide profielen moeten de kans krijgen om - naar eigen kennis en talenten) te kunnen handelen
De verschillende talenten, jobinhouden, werkritmes, flexibiliteit,... dat de job met zich meevraagt moet beter weerspiegeld worden in de verloningsschaal.
Zorg voor de juiste mens op de juiste plek: ga aan de slag met het juiste profiel voor een speelpleinverantwoordelijke. Wat is de jobinhoud, wat zijn de taken en verwachtigen en welk profiel zoek je dan?

Meer tijd en ruimte om binnen de ploeg te kunnen bewegen

Een werking evolueert mee met de tijd, de noden vanuit gezinnen en de goesting van een ploeg. Ook een speelpleinverantwoordelijke moet mee kunnen bewegen met die realiteit. Het ene jaar is er ruimte voor vernieuwing en het andere jaar ligt de focus op behoud. Die flexibiliteit is nodig.
Werken met jongeren vraagt tijd, energie en moeite. Gun een speelpleinverantwoordelijke tijd om te investeren in de ploeg. Dat houdt ook in dat zij aanwezig moeten kunnen zijn op ploegmomenten, vormingsweekendjes, kerstfeestjes, coachingmomenten,...
Sta dus zelf ook open voor connectie met de speelpleinverantwoordelijke. Het is niet zomaar de baas, diegene die streng moet optreden. Het is ook een mens van vlees en bloed die heel veel goesting heeft om samen met jullie een fijne werking uit te bouwen.
Investeer in de speelpleinverantwoordelijke: zorg voor opleidingskansen, uitwisselkansen met collega's binnen de gemeente of speelpleinverantwoordelijken van andere (omliggende) steden/gemeenten, tijd om te experimenteren en nieuwe zaken uit te denken,...
Zorg ervoor dat je verwachtingen naar elkaar goed uitspreekt. Wat denken jullie wat een speelpleinverantwoordelijke voor jullie kan betekenen? Wat verwacht je van hen? Wat kunnen zij van jullie verwachten? Komen deze verwachtingen overeen of niet? Hoe kunnen jullie ervoor zorgen dat jullie allemaal samen aan hetzelde zeil trekken?

Ik besef na vandaag pas goed dat erkenning en liefde krijgen van mijn (hoofd)animatoren waarschijnlijk op andere manieren gebeurt dan ik zelf initieel zou verwachten. Ik moet leren hun erkenning beter te 'lezen' en te waarderen. voor hen, én voor mij.

Voor de speelpleinverantwoordelijke zelf

Investeer in jezelf als speelpleinverantwoordelijke

Neem de tijd om mee te spelen, om de werking te leren kennen, om de ploeg te leren kennen. Bureauwerk zal er altijd zijn. Durf naar buiten te treden en jezelf van je meest speelse kant zien. Die kennis die je daar opdoet zal je sterken in het verdedigen van je job, je werking en de ploeg.
Kom naar vormingen van de VDS, ga naar uitwisselmomenten georganiseerd door andere partners, ontmoet elkaar op jeugddiensten of evenementen... Leer nieuwe dingen en wissel ervaringen uit. Je hoeft echt het warm water niet zelf uit te vinden.
Bespreek jouw verwachtingen met de ploeg. Wat zijn de gezamenlijke verwachtingen van de werking? Wat verwachten zij van jou en jij van hen? Hoe kunnen jullie met elkaar communiceren over die verwachtingen?

Kom op voor je werking en je ploeg

Vindt taal om jouw werk, jouw werking en jouw ploeg goed te kunnen vertegenwoordigen. Op alle mogelijke plekken. Niet elke ouder, niet elke medewerker van de gemeente,... snapt wat speelpleinwerk is en hoe dat loopt. Zorg dat je dit goed in de oren knoopt van mensen; waar jullie voor staan, wat jullie wel of niet zullen doen en waarom.
Speelpleinwerk is werken met jongeren. Dat vraagt energie. Voor jou, maar ook van henzelf. Als je je ploeg goed kent, kan je hun belangen mee gaan vertegenwoordigen. Het ene jaar kunnen ze meer voor de gemeente betekenen dan het anderen, communiceer hier duidelijk over.

Kom op voor jezelf als mens

Bespreek met het lokaal bestuur hoe jouw priveleven en werkleven wel en niet kunnen samenwerken. Bekijk samen wat het beste werkt.
Een werking evolueert mee met de tijd, de noden vanuit gezinnen en de goesting van een ploeg. Ook een speelpleinverantwoordelijke moet mee kunnen bewegen met die realiteit. Het ene jaar is er ruimte voor vernieuwing en het andere jaar ligt de focus op behoud. Die flexibiliteit is nodig.
Werken met jongeren vraagt tijd, energie en moeite. Gun jezelf ook de tijd om te investeren in de ploeg. Dat houdt ook in dat je aanwezig moet kunnen zijn op ploegmomenten, vormingsweekendjes, kerstfeestjes, coachingmomenten,..

Voor de VDS

Meer taal rond erkenning en waardering

Zelf nog meer inzetten op het waarderen van speelpleinverantwoordelijken. Zaken die nu al werken: kennis hebben, tonen en delen van hun specifieke werken, langskomen tijdens de zomer, bedankingsmomenten,...
Hoe kunnen anderen speelpleinverantwoordelijken meer erkenning en waardering geven? Meer inzetten om dit vaker op papier te zetten (met dit nieuwsbericht zijn we dan al goed bezig - yes!)
Mee helpen vertalen hoe jongeren speelpleinverantwoordelijken 'waarderen'.

Meer inzetten op (de diversiteit tussen) speelpleinverantwoordelijken

Meer onderscheid maken tussen verschillende werkingen en organisaties en de speelpleinverantwoordelijken die daar actief zijn... Focus leggen op combijobs, het verschil in VTE (in 1 persoon of op de dienst), particulier of gemeentelijk,... zodat speelpleinverantwoordelijken zich beter herkennen in onze communicatie en dienstverlening.
Mee helpen uitleggen wat speelpleinwerk is en hoe dit kan vertaald worden naar verschillende doelgroepen
Onze dienstverlening naar speelpleinverantwoordelijken beter in de verf zetten. Ook duidelijk maken dat wij naar hen willen komen (regionale bijeenkomsten die niet door de VDS worden georganiseerd bv)...
Meer inzetten op verbinding tussen speelplein en opvang vanuit de huidige lokale realiteiten.